Asgari Geçim İndirimi
Asgari Geçim İndirimi
Bireyin ya da geçim düzeyini sağlayacak bölümün toplam gelirden düşülerek vergi dışı bırakılması durumuna Asgari Geçim İndirimi adı veriliyor. Başka bir deyişle de, devletin bir çalışan kişinin bakmakla yükümlü olduğu şahıslara bakarak, çalışanın ödemiş olduğu gelir vergisinin çalışana iade edilmesi olarak da tanımlanıyor.
Çalışan kişilerin, geçim standartlarını iyileştirmek için ödedikleri gelir vergisi miktarından düşülen bir tutar olan Asgari Geçim İndirimi, çalışanın bu oranda daha az vergi vermesine fayda sağlıyor.
Ücreti, gerçek usulde vergilendirilen her birey Asgari Geçim İndirimi’nden yararlanabiliyor. Özetle; Gelir Vergisi Kanunu’nda bulunan 61. Maddeye göre ücret alan kişiler, bu indirimden yararlanabiliyor. Çocuk hangi şahıs üzerinden sağlık sigortasına tabi tutulduysa, Asgari Geçim İndirimi de o şahsa ödeniyor.
18 yaşından küçük veya 18 yaşından büyük ve öğrenim gören çocuklar ise; mükellefle birlikte oturuyor ve mükellef tarafından bakılıyorsa Asgari Geçim İndirimi alabiliyor. Bu durumda, 18 yaşından büyük ve çalışmayan çocuklar için Asgari Geçim İndirimi ödenmiyor.
Asgari Geçim İndirimi Oranları
Asgari Geçim İndirimi, asgari ücret göz önünde bulundurularak yapılan bir takım hesaplamalar ile bulunuyor. Yukarıda da anlattığımız şekilde, çalışan kişinin medeni hali, eşinin çalışıp çalışmaması ve çocuk sayısı baz alınarak hesaplanıyor. Peki, bu Asgari Geçim İndirimi oranları nedir? İşte o oranlar;
- Çalışanın kendisi için %50
- Çalışan kişinin çalışmayan ve geliri olmayan eşi için %10
- Çalışan kişinin birinci ve ikinci çocuğu için çocuk başına %7,5
- Çalışan kişinin üçüncü çocuğu için %10
- Çalışan kişinin dördüncü ve daha fazla çocuğu için %5
Asgari Geçim İndirimi Nedir, Nasıl Hesaplanır?
2008’den bu güne kadar devlet, çalışanlardan kesilen gelir vergisinin bir bölümünü almıyor. Bu almadığı vergi tutarını da; kişinin evli ya da bekar olup olmamasına, eşinin çalışıp çalışmamasına ve çocuk sayısına göre belirliyor.
Asgari Geçim İndiriminden bekarlar en az miktarda alırken, eşi çalışmayan ve çok çocuk sahibi olanlar daha yüksek alıyor. Asgari Geçim İndirimi, bulunulan senenin ilk 6 aylık asgari ücret miktarının senelik toplamı baz alınarak hesaplanıyor. Hesaplanan senelik toplam miktar, Asgari geçim İndirimi ile çarpılarak ortaya Asgari Geçim İndirimi çıkarılıyor. Asgari Geçim İndirimi olan esas tutar, en düşük gelir vergisi oranı olarak bilinen %15 ile çarpılarak 12’ye bölünüyor. Bunun sonucunda da aylık Asgari Geçim İndirim miktarı hesaplanmış oluyor.
Bu oran hesaplanırken çalışan kişinin medeni hali de göz önünde bulunduruluyor. Yıllık asgari ücret toplamının, işçinin kendisi için %50’si, çalışmayan eşi için %10’u, bakmakla yükümlü olduğu 2 çocuğun her biri için %7,5’u, üçüncü çocuk için %10’u ve sonraki çocukların her biri için ise %5’i esas alınıyor. Bu oranların toplamı %85’i geçemeyeceği de aklılarda bulunmalı.
Örnek verecek olursak; eşi çalışmayan ve 3 çocuğu olan bir işçinin Asgari Geçim İndirimi oranı; %50 + %10 + %7,5 + %7,5 + %10 = %85 oluyor. Yıllık asgari ücret toplamı bu oran ile çarpılıyor. Bunun ardından çıkan sonuç 12’ye bölünüyor. Böylelikle de aylık Asgari Geçim İndirimi hesaplanıyor. Hesaplanan Asgari Geçim İndirimi’nin %85 oranından büyük olamayacağını tekrar hatırlatalım.
2019 yılı Asgari Geçim İndirimi’nin ücretlendirmesini aşağıda görebilirsiniz.
- Bekarlar 191.85 TL
- Evli ve eşi çalışmayan 230.22 TL
- Evli ve eşi çalışmayan 1 çocuklu 259 TL
- Evli ve eşi çalışmayan 2 çocuklu 287.78 TL
- Evli ve eşi çalışmayan 3 çocuklu 326.15 TL
- Evli ve eşi çalışan 191.85 TL
- Evli ve eşi çalışan 1 çocuklu 220.63TL
- Evli ve eşi çalışan 2 çocuklu 249.41 TL
- Evli ve eşi çalışan 3 çocuklu 287.98 TL
- Evli ve eşi çalışan 4 çocuklu 306.96 TL
- Evli ve eşi çalışan 5 çocuklu 326.15 TL
Asgari Geçim İndirimi’ni ödemeyen bir işveren, İş Kanunu ve Vergi Usul Kanunu’na uymadığından suç işlemiş olarak kabul ediliyor. Bundan dolayı da Maliye Bakanlığı re’sen veya ikmalen tarhiyat yaparak işverene vergi ziyaı cezası işlemi uyguluyor. İşçi bu durumun sonucunda ise; iş sözleşmesini feshedilebiliyor. Bununla birlikte hukuka başvurulabiliyor.